Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini artırabilir mi

Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini artırabilir mi

Kilo kontrolünde kullanılan zayıflama iğneleri, 2022'de JAMA Internal Medicine'de yayımlanan bir meta-analize göre safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında yaklaşık yüzde 37 göreceli risk artışıyla ilişkilendiriliyor. Hızlı kilo kaybı ve ilacın safra kesesi boşalmasına etkisi taş oluşumunu kolaylaştırabilir; safra taşı olan her hastanın bu ilaçları kullanamayacağı anlamına gelmez. Safra kesesi ağrısı, iltihap veya pankreatit öyküsü olan hastaların değerlendirilmesi ve ilacın yalnızca hekim kontrolünde kullanılması öneriliyor.

Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kısaca

  • Kilo kontrolünde kullanılan zayıflama iğneleri, 2022’de JAMA Internal Medicine’de yayımlanan bir meta-analize göre safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında yaklaşık yüzde 37 göreceli risk artışıyla ilişkilendiriliyor.
  • Hızlı kilo kaybı ve ilacın safra kesesi boşalmasına etkisi taş oluşumunu kolaylaştırabilir; safra taşı olan her hastanın bu ilaçları kullanamayacağı anlamına gelmez.
  • Safra kesesi ağrısı, iltihap veya pankreatit öyküsü olan hastaların değerlendirilmesi ve ilacın yalnızca hekim kontrolünde kullanılması öneriliyor.

Memorial Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Bölümü’nden Op. Dr. Ali Can Yalı, halk arasında zayıflama iğnesi olarak bilinen ilaçların safra kesesi üzerindeki etkilerine ilişkin bilgi verdi.

Obezite; kalp ve damar hastalıkları riskini artırıyor, hipertansiyon, diyabet ve kolesterol yüksekliği gibi sorunlara zemin hazırlıyor. Bu nedenle obezitenin önlenmesi ve kilo kontrolü için çeşitli tedaviler uygulanıyor. Son yıllarda yaygınlaşan zayıflama iğnelerinin ise safra kesesi üzerindeki etkisi merak konusu. Uzmanlar, bu ilaçların mutlaka doktor kontrolünde kullanılması gerektiğini vurguluyor.

Safra kesesinde taş bulunan hastalar

Kilo kontrolünde kullanılan ilaçlar, belirgin kilo kaybı sağlamasıyla giderek yaygınlaşıyor. Ancak olası yan etkileri, özellikle safra kesesinde taş bulunan hastaların sorularını beraberinde getiriyor. Bu hastalar, "Safra kesemde taş var, zayıflama iğnesi kullanabilir miyim?" sorusunu hekimlere sık sık yöneltiyor. İştahı baskılayan ve tokluk hissi sağlayan bu ilaçların, egzersiz ve klasik diyet programlarına kıyasla çok daha fazla kilo kaybı sağladığı düşünülüyor.

Taş riskine ilişkin bulgular

Kilo kontrolünde kullanılan ilaçların önemli bir bölümünü GLP-1 reseptör agonistleri oluşturuyor. Bu ilaçlar iştahı azaltıp tokluk hissini artırarak kilo kaybına yardımcı oluyor. 2022’de JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan, 76 randomize kontrollü çalışmayı ve 100 binden fazla katılımcıyı kapsayan bir meta-analiz, bu ilaçların kullanımının safra kesesi ve safra yolu hastalıklarında yaklaşık yüzde 37 oranında göreceli risk artışıyla ilişkili olduğunu ortaya koydu. Risk artışının özellikle kilo verme amacıyla kullanımda daha belirgin olduğu bildirildi. Bu oran, ilacı kullanan her üç kişiden birinde safra taşı oluşacağı anlamına gelmiyor; yalnızca kullanmayanlara göre göreceli bir artışı ifade ediyor.

Uzmanlara göre bu ilişkinin birkaç olası nedeni var. Hızlı ve belirgin kilo kaybı, safranın kolesterol bakımından yoğunlaşmasına ve taş oluşumuna zemin hazırlayabiliyor. Benzer bir tablo hızlı kilo veren diyetler ve obezite cerrahisi sonrasında da görülebiliyor. Bazı GLP-1 temelli ilaçların safra kesesinin boşalma işlevini etkileyebileceği ve safranın kesede daha uzun süre kalmasının taş oluşumunu kolaylaştırabileceği düşünülüyor. Ancak bu mekanizmaların tüm ilaçlarda aynı düzeyde geçerli olduğu kesin olarak söylenemiyor.

Değerlendirme ve tedavi süreci

Safra kesesinde taş bulunması, zayıflama iğnelerinin kullanımı için tek başına mutlak bir engel değil. Ancak hastanın daha önce safra kesesi ağrısı, akut kolesistit (safra kesesi iltihabı), safra kanalına taş düşmesi ya da safra taşına bağlı pankreatit geçirip geçirmediği mutlaka değerlendirilmeli. Şikâyeti olmayan hastalarla tekrarlayan safra kesesi ağrısı yaşayan hastaların aynı şekilde değerlendirilmesi doğru değil. Özellikle safra taşına bağlı şikâyeti olan hastalarda tedaviden önce genel cerrahi hekimlerinin değerlendirme yapması daha uygun; gerektiğinde cerrahi tedavi seçeneği de gündeme gelebilir.

Bununla birlikte, zayıflama iğnesi kullanılacak olması şikâyeti bulunmayan her safra taşı hastasının ameliyat edilmesini gerektirmiyor. Zayıflama iğnesi kullanımında ortaya çıkan her karın ağrısı basit bir yan etki olarak değerlendirilmemeli. Özellikle karnın sağ üst bölümünde şiddetli ya da uzun süren ağrı, tekrarlayan kusma, ateş ya da sarılık gelişmesi durumunda safra kesesi ve safra yollarına ait komplikasyonlar açısından gecikmeden tıbbi değerlendirme yapılmalı.

Zayıflama iğneleri, uygun hastalarda obezite tedavisinde önemli yararlar sağlayabiliyor. Ancak araştırmalar, özellikle GLP-1 reseptör agonistlerinin safra taşı ve bazı safra kesesi hastalıklarının görülme riskini artırabildiğini gösteriyor. Önemli olan, hastanın mevcut safra kesesi hastalığının, daha önce yaşadığı şikâyetlerin ve tedaviden beklenen yararın birlikte değerlendirilmesi. Bu nedenle zayıflama iğneleri mutlaka hekim kontrolünde kullanılmalı; safra kesesi taşı bulunan hastalarda tedavi kararı kişiye özel verilmeli.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı

Zayıflama iğneleri safra kesesi taşı riskini artırabilir mi
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Abone olarak Gizlilik Politikası metnini kabul etmiş olursunuz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter