Kısaca
- İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, COP31 kapsamında Avrupa ülkelerine aşırı sıcaklarla mücadele için üç çağrıda bulundu.
- Tugay, kentlerin erken uyarı verilerine ve finansman kaynaklarına doğrudan erişmesini, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın AB dışındaki kentleri de kapsamasını istedi.
- İzmir’de önümüzdeki iki yılda sıcaklardan en çok etkilenen mahallelere öncelik verileceği belirtildi.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamındaki bir oturumda kentlerin aşırı sıcaklarla mücadele edebilmesi için Avrupa ülkelerine üç çağrıda bulundu. Tugay, "İklim mücadelesinin başarısı, korunan hayatlarla ve azaltılan eşitsizliklerle ölçülmelidir" dedi.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da, İrlanda-AB Pavyonu’nda düzenlenen "Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına" başlıklı oturumda; İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay, Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ile Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore konuştu.
Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı da olan Tugay, kentlerin aşırı sıcaklara karşı koruyucu bir yapıya sahip olması gerektiğini belirtti. Cerrah olduğunu hatırlatan Tugay, deri vücudun en büyük organı ve sıcağa karşı ilk savunma hattı olduğunu, kentlerin de bir "derisi" bulunduğunu söyledi. Ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlardan oluşan bu koruyucu tabakanın birçok kentte giderek incelmekte olduğunu ifade etti.
Sıcak hava dalgalarının sağlık sistemi üzerindeki yüküne dikkat çeken Tugay, sıcakların kalp ve göğüs hastalığı olanlar için ciddi risk oluşturduğunu belirtti. En çok etkilenen grupların yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocuklar olduğunu kaydetti.
Tugay, bu kırılgan grupların ilk olarak AB kurumları ya da ulusal hükümetlerle değil, kentleriyle karşılaştığını; otobüs şoförü, ev ziyaretine gelen görevli ya da mahalledeki sağlık çalışanıyla temas ettiğini söyledi. Sıcaklara hazırlığın bu nedenle sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Açık alanda çalışan işçilerin korunmasına dikkat çeken Tugay, inşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade etti. Sıcaklığa en çok maruz kalınan noktalara gölgelik ve su kaynaklarının yerleştirilmesini; otobüs durakları, yoğun yaya güzergâhları ve sık kullanılan sokakların bu kapsamda öncelikli olması gerektiğini söyledi.
İzmir’de mevcut hizmet ağlarının kullanımı
İzmir’de yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı’nın çalışmalarına değinen Tugay, mevcut hizmet ağlarının sıcaklıkla mücadelede de kullanılabileceğini belirtti. İzmir95 kapsamında gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına kadar ailelerin evlerinde ziyaret edildiğini hatırlatan Tugay, bu ziyaretlerin sıcaklık riskine karşı tespit yapmak açısından önemli bir imkân sunduğunu söyledi.
İzmir Planlama Ajansı’nın sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtüye ilişkin verileri nüfus bilgileriyle birlikte haritalandırdığını aktaran Tugay, bu sayede hangi mahallelerin desteğe daha önce ihtiyaç duyduğunun belirlenebildiğini söyledi. Tugay, İzmir’de önümüzdeki iki yılda sıcaklardan en fazla etkilenen ve kendilerini koruma imkânı en sınırlı mahallelere öncelik verileceğini belirtti.
Üç talep
Geçtiğimiz ay Cork’ta belediye başkanları ve bilim insanlarının katılımıyla İklim ve Sağlık Belediye Başkanları Zirvesi düzenlendiğini hatırlatan Tugay, Antalya’daki oturumun bu diyaloğu uluslararası iklim gündemine taşıdığını söyledi. Oturumdan çıkacak sonuçların Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’na katkı sunacağını ifade eden Tugay, kentler adına üç talebini sıraladı.
Birinci talep, kentlere kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması. İkinci talep, sıcakların sınır tanımadığı gerekçesiyle planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açık hâle getirilmesi. Üçüncü talep ise iyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine yardımcı olunması.
Sıcaklıkla mücadelede iyi bir organizasyonun önemine değinen Tugay, erken uyarı sistemlerinin yalnızca duyuru yapmakla kalmaması gerektiğini söyledi. Sıcaklık uyarısı verildiğinde serinleme alanlarının otomatik olarak açılması, çalışma saatlerinin uzatılması ve risk altındaki kişilerin telefonla aranması gerektiğini belirtti.
Uygulamada yaşanan aksaklıkların üç temel nedeni bulunduğunu belirten Tugay, kurumlar arasındaki koordinasyon eksikliği, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere ilişkin verilere erişememesi ve finansmanın kısa vadeli kalması olarak sıraladı. "Meteoroloji uyarı yapıyor, sağlık sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor. Ancak çoğu zaman bu üçü arasında gerekli koordinasyon sağlanamıyor" dedi.
Sıcak hava dalgalarının etkilerini ölçmek için yerel ölçekte veri toplanması gerektiğini belirten Tugay, İzmir’de kırılgan gruplara yönelik çalışmalar yürüttüklerini anlattı. Yalnız yaşayan yaşlıların tespit edilerek kendilerine ulaşılmaya çalışıldığını, yoksulluk yaşayan yurttaşların ise ev koşulları, elektrik ve gıdaya erişim açısından değerlendirildiğini söyledi. Kentteki su kaynaklarının da düzenli olarak kontrol edildiğini ekledi.
Tugay, belediye başkanlarının sıcak hava dalgalarına karşı hazırlığı bir halk sağlığı sorumluluğu olarak ele alması gerektiğini vurguladı. Yurttaşların evlerini koruyabilmesinin, enerji ve su ihtiyaçlarını karşılayabilmesinin önemine değinen Tugay, kentlerde yeni yaşam ve ortak kullanım alanları oluşturulurken sosyal ihtiyaçların da gözetilmesi gerektiğini söyledi. Bu alanların yalnızca gölge ve serinleme için değil, sosyal ihtiyaçlar için de kullanılması gerektiğini ifade etti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
