İBB Başkanvekili Aslan: Yerel yönetimlere teknik ve finansal destek şart

COP31 Küresel Finans Zirvesi’ne katılan İBB Başkanvekili Nuri Aslan, iki ayrı oturumda konuştu. Aslan, yerel yönetimlerin iklim hedefleri için teknik ve finansal olarak desteklenmesi gerektiğini savundu.

Aslan, önce Sürdürülebilir Ulaşım: İşbirlikleri ve Uygulamadaki Çözümler etkinliğinde açılış konuşmasını yaptı; ardından Küresel Taahhütlerden Yerel Ölçekli Uygulamaya: Paris Anlaşması’nın Hayata Geçirilmesinde Yerel ve Bölgesel Liderlik programına katıldı. Konuşmalarında iklim hedeflerini kentin geleceğini şekillendiren mekânsal kararlarla ilişkilendirdiğini anlattı.

Ulaşım planlaması

Aslan, kent yönetimlerinin temel görevinin iklim krizinin etkilerini azaltmak, kentleri afetlere hazırlamak ve olağanüstü durumlarda yaşamın sürdürülebilmesini sağlamak olduğunu belirtti. Bir kentin dayanıklılığının yalnızca binalarının sağlamlığıyla değil, vatandaşların zor koşullarda bile temel hizmetlere ulaşabilmesiyle ölçüldüğünü söyledi. Ulaşım sistemlerinin hem kent yaşamı için vazgeçilmez olduğunu hem de sera gazı emisyonlarının önemli kaynaklarından biri olduğunu ifade eden Aslan, İstanbul’da ulaşımın gündelik ihtiyaçlar ile iklim risklerini birlikte gözeterek planlandığını anlattı.

Aslan’a göre hedef, metro, otobüs ve vapurun birbirini tamamladığı bir ağ kurmak. Yaya ve bisiklet ulaşımını da bu ağın parçası olarak gördüklerini belirten Aslan, İstanbul’un toplam raylı sistem ağının bugün 402,6 kilometreye ulaştığını söyledi. Deniz ulaşımında son yedi buçuk yılda 11 yeni hattın hizmete açıldığını, Şehir Hatları’yla her gün yaklaşık 200 bin yolcu taşındığını aktardı. 600 kilometreyi aşan bisiklet yolu ağının büyütüldüğünü, ilçelerde 2.400 elektrik destekli paylaşımlı bisikletin kullanıma sunulduğunu ekledi.

Pilot uygulamalar ve afet hazırlığı

Aslan, Avrupa Birliği finansmanıyla ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın Ulaştırma Sektörel Operasyonel Programı kapsamında yürütülen İstanbul Sürdürülebilir Kentsel Ulaşım Planı Aşama II – Uygulama Planı Projesi’ne dikkat çekti. Projede hanehalkı anketleri, yol sayımları ve katılım çalışmalarıyla istanbulluların günlük ulaşım deneyimlerinin dinlendiğini, kurum, uzman ve sivil toplumun katkısıyla 11 pilot uygulama önerisinin geliştirildiğini anlattı. Önerilerin arasında düşük emisyon alanları, otobüs öncelikli şeritler, yaya öncelikli sokaklar, bisiklet ağının geliştirilmesi, iskelelere erişimin iyileştirilmesi ve yeni deniz hatlarının bulunduğunu söyledi.

Aslan, ulaşım planlamasında aşırı hava olaylarının ve afet risklerinin de hesaba katıldığını belirtti. Projenin çıktılarından biri olan Afetlere Dayanıklı Kentsel Hareketlilik Yol Haritası kapsamında deprem, sel ve tsunami senaryolarının ulaşım ağı üzerindeki olası etkilerinin analiz edildiğini, kritik altyapı unsurlarının ve öncelikli müdahale alanlarının belirlendiğini anlattı. Hedefin yalnızca kriz anında müdahale değil, afet öncesi hazırlığı, afet anında ulaşımın sürekliliğini ve sonrasında hizmetlerin hızla yeniden sağlanmasını kapsayan stratejiler olduğunu ifade etti.

İklim politikaları ve yerel yönetimler

Moderatörün sorularını yanıtlayan Aslan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi olarak 2050 yılına kadar iklim nötr ve iklim değişikliğine dirençli bir İstanbul hedeflediklerini söyledi. Bu doğrultuda 2021’de İklim Değişikliği Eylem Planı, 2023’te Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı, 2025’te de Yeşil Şehir Eylem Planı’nı hayata geçirdiklerini belirtti. Hazırlıkları süren İstanbul Çevre Düzeni Planı’nda su havzaları, afet riskleri, ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alındığını ekledi.

Aslan, yerel yönetimlerin karşılaştığı en temel sorunun üstlendikleri sorumluluklar ile sahip oldukları kaynaklar arasındaki uyumsuzluk olduğunu söyledi. Belediyelerin güçlü projeleri ve stratejik hedefleri bulunsa da bu projeleri hayata geçirmek için gerekli uzun vadeli ve uygun koşullu finansmana ulaşmanın her zaman mümkün olmadığını belirtti. "Yerel yönetimler yalnızca yatırımların hayata geçirilmesi aşamasında değil, fizibilite ve proje geliştirme süreçlerinden itibaren teknik ve finansal olarak desteklenmelidir" dedi.

Yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında parçalı olmasının da bir diğer sorun olduğunu belirten Aslan, iklim değişikliğinin idari sınırları tanımadığını ve tüm kurumlarla güçlü bir koordinasyona ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Taşkın riskinin yalnızca dere yatağında değil evlerde, yollarda ve altyapıda da etkili olduğunu belirten Aslan, "Riski birlikte göremezsek, çözümü de birlikte üretemeyiz" ifadesini kullandı. Kurumlar arası veri paylaşımının kentin güvenliği ve insan hayatının korunması açısından önemli olduğunu ekledi. İklim politikalarının sosyal boyutunu da hatırlatan Aslan, yeşil dönüşümün maliyetinin düşük gelirli hanelere ve çalışanlara yüklenmemesi ve yeni eşitsizliklere yol açılmaması gerektiğini söyledi.

Mega kentlerin ihtiyaç ölçeğinin büyük olduğunu, büyük finans kaynaklarında ulusal hükümetlerin belirleyici olduğunu hatırlatan Aslan, dört öneride bulundu. Birincisi, yerel yönetimlerin iklim müzakerelerinde daha güçlü temsil edilmesi ve deneyimlerinin ulusal iklim hedeflerine yansıtılması. İkincisi, belediyelerin iklim projelerini hayata geçirebilmesi için doğrudan erişilebilir, uzun vadeli ve uygun koşullu iklim finansmanının sağlanması. Üçüncüsü, ulusal hükümetler, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve finans kurumları arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının oluşturulması. Dördüncüsü ise iklim değişikliğine uyum, doğa temelli çözümler, afet risklerinin azaltılması ve kayıp ve zarar konularının müzakerelerde güçlü biçimde ele alınması.

Aslan konuşmasını, İstanbul’da çevreci vakıflarla ve dünyadaki tüm kurumlarla iş birliği yapmaya açık olduklarını belirterek tamamladı.

Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı