Kısaca
- Osmangazi Belediyesi, Bursa’nın fethinin 700. yılı etkinlikleri kapsamında "700 Yılda Bursa Tıbbı Konuşuyor" panelini Bursa Tabip Odası iş birliğiyle düzenledi.
- Panelde kentin Osmanlı’dan Cumhuriyet’e sağlık tarihi, salgın hastalıklarla mücadele deneyimi ve tıbbın geleceği konuşuldu.
- Panelin moderatörlüğünü Prof. Dr. Alpaslan Türkkan yaptı; beyin ve yaşam üzerine sunumlar da yapıldı.
Osmangazi Belediyesi’nin Bursa’nın fethinin 700. yılı etkinlikleri kapsamında düzenlediği "700 Yılda Bursa Tıbbı Konuşuyor" panelinde, kentin Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan sağlık tarihi, salgın hastalıklarla mücadele ve tıbbın geleceği ele alındı. Panel, Osmangazi Gösteri Merkezi’nde Bursa Tabip Odası iş birliğiyle gerçekleştirildi.
Panelin moderatörlüğünü Prof. Dr. Alpaslan Türkkan üstlendi. Dünya Sanat ve Bilim Mütevelli Heyet Üyesi, beyin ve hipofiz cerrahı Prof. Dr. Türker Kılıç, "Beyin ve Yaşam" başlıklı sunumuyla katılımcılara bilgi aktardı. Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıp Tarihi ve Etik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Atıcı tarih boyunca yaşanan salgınları ve bu salgınlarla mücadele yöntemlerini anlattı. Aynı bölümde görev yapan Prof. Dr. Murat Civaner ise Osmanlı’dan Cumhuriyet’e kentin sağlık tarihine ışık tuttu.
Kentin tıbbi mirası
Bursa Tabip Odası Başkanı Dr. Ferda Firdin, bir kentin tarihinin yalnızca fetihlerin, hükümdarların, anıtların ve mimari eserlerin tarihi olmadığını söyledi. Firdin’e göre o kentte insanların nasıl yaşadığı, hastalıklarla nasıl mücadele ettiği ve yaşamı korumak için hangi bilgileri ürettiği de tarihin ayrılmaz parçasıdır. Darüşşifalardan bugünün modern tıp kurumlarına uzanan yolculuğun, insanın hastalığı anlama ve yaşamı koruma çabasının tarihi olduğunu belirtti.
Firdin, tıp tarihinin yalnızca tıbbi keşiflerin ve başarıların tarihi olarak okunmaması gerektiğini ifade etti. Geçmişe bakarken yalnızca onunla gurur duymanın yetmeyeceğini, geçmişin ne öğrettiğinin, hangi kazanımların korunabildiğinin ve neyin kaybedildiğinin sorgulanması gerektiğini kaydetti.
Murat Civaner, Bursa’nın Osmanlı’nın ilk başkenti olduğunu hatırlattı. Cumhuriyet’in kurduğu kurumlarda da ilklere sahip bir kent olduğunu söyledi. Civaner’in aktardığına göre, 1399 yılına tarihlenen Yıldırım Darüşşifası, külliyenin bir parçası olmakla birlikte farklı bir noktada yer alıyor. 1,5 dönümlük bir alanda kurulu yapının ortasında bir avlu bulunuyor; içinde 20 hasta odası, hekimler ve eczacılar için odalar ile bir dershane var. Civaner, buradan tıp tarihi açısından önemli isimlerin yetiştiğini söyledi.
Salgınlar ve insanlık tarihi
Doç. Dr. Elif Atıcı, salgınların yalnızca insan bedenini hedef alan biyolojik olaylar olmadığını belirtti. Atıcı’ya göre salgınlar, toplumların düzenini, ekonomisini ve sosyal ilişkilerini sarsan büyük tarihsel kırılmalara yol açmıştır. Salgınların, ölümü bireysel bir son olmaktan çıkarıp kitlesel bir felakete dönüştürdüğünü ifade etti. Atıcı, karşıda görünmeyen ve nedenleri uzun süre anlaşılamamış bir düşmanın bulunduğunu söyledi.
Beyin ve yaşam
Prof. Dr. Türker Kılıç, Bursa’nın çok kadim bir şehir olduğunu ve kültürün kentte 8 bin 500 yıllık bir geçmişe dayandığını belirtti. Kılıç, insan beynini var olan en güzel şey olarak nitelendirdi; beynin güzelliğinin ana nedeninin düşünebilmesi ve sanat ile güzellik üretebilmesi olduğunu söyledi.
Kılıç, ilkokul dördüncü sınıfta öğretmeninin verdiği rol gereği bir sakatatçıdan beyin aldığını ve bir et parçası olan beyne ilk kez o zaman dokunduğunu anlattı. O günden sonra beynin nasıl düşünce ve zihin ürettiği sorusuyla ilgilenmeye başladığını belirtti. Doktorasını anatomi alanında tamamladığını, 2012’de Avrupa Bilim ve Sanat Akademisi’ne, 2020’de ise Dünya Sanat ve Bilim Akademisi’ne seçildiğini ve Avrupa kökenli İnsan Beyni Projesi’nde yer almaya çalıştığını ifade etti.
Kılıç, hayatı boyunca kendine sorduğu en zor sorunun, insan beyninin düşünce üretme biçimiyle yaşamın işleyişi arasındaki benzerlik olduğunu söyledi. Kılıç’a göre beynin modellemesi ile yaşam dediğimiz varoluş kodlamalarının yaşantı üretme biçimi arasında bir analoji bulunuyor.
Panel, Bursa’nın 700 yıllık tarihi ve kültürel mirasının sağlık perspektifinden değerlendirilmesine katkı sunarken, geçmişten günümüze tıp alanındaki gelişmelerin ve geleceğe yönelik bilimsel çalışmaların önemine dikkat çekilmesiyle sona erdi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
